हवामान अभ्यासक पंजाब डख यांनी राज्यासाठी नवीन हवामान अंदाज वर्तवला आहे. सध्या राज्यात थंडीचा कडाका वाढला असला तरी, येत्या काही दिवसांत राज्याच्या काही भागांत पावसाची शक्यता वर्तवण्यात आली आहे. रब्बी हंगामातील पेरणी आणि पिकांच्या नियोजनासाठी हा अंदाज शेतकऱ्यांसाठी अत्यंत महत्त्वाचा आहे.
सध्याची हवामान स्थिती आणि थंडीचे प्रमाण
सध्या महाराष्ट्रामध्ये उत्तरेकडून वारे वाहत आहेत. या उत्तरेकडील वाऱ्यांमुळे राज्यात थंडीचे प्रमाण मोठ्या प्रमाणात वाढले आहे. दिवसादेखील अनेक ठिकाणी गारवा जाणवत आहे. हे पोषक हवामान गहू आणि हरभरा या पिकांच्या पेरणीसाठी अत्यंत लाभदायक आहे. त्यामुळे शेतकऱ्यांनी रब्बी हंगामातील पेरणी करण्यास काहीही हरकत नाही. मात्र, थंडीचा जोर जास्त असल्याने शेतकऱ्यांनी पिकांनुसार पाणी व्यवस्थापन करावे आणि स्वतःच्या आरोग्याचीही काळजी घ्यावी.
23 ते 25 नोव्हेंबर दरम्यान पावसाचा अंदाज
पंजाब डख यांच्या अंदाजानुसार, राज्यात 24 आणि 25 नोव्हेंबर दरम्यान तुरळक ठिकाणी पावसाची शक्यता आहे. हा पाऊस संपूर्ण महाराष्ट्रात पडणार नाही, तर केवळ ठराविक भागांतच त्याचे अस्तित्व जाणवेल.
आंध्र प्रदेश, तामिळनाडू, कर्नाटक, तेलंगणा आणि केरळ या दक्षिण भारतातील राज्यांमध्ये सध्या पाऊस सुरू आहे. या वातावरणाचा परिणाम म्हणून महाराष्ट्राच्या सीमालगतच्या जिल्ह्यांमध्ये ढगाळ वातावरण आणि पावसाचे तुरळक थेंब दिसू शकतात.
पश्चिम महाराष्ट्र आणि मराठवाड्यात पावसाची स्थिती
येत्या 24 आणि 25 नोव्हेंबर रोजी पश्चिम महाराष्ट्रातील आणि मराठवाड्यातील काही जिल्ह्यांमध्ये रिमझिम स्वरूपाचा पाऊस पडण्याची शक्यता आहे. यामध्ये प्रामुख्याने खालील जिल्ह्यांचा समावेश असू शकतो:
सांगली, कोल्हापूर, सातारा, सोलापूर, पंढरपूर, पुणे, धाराशिव, नांदेड, लातूर, परभणी, हिंगोली, यवतमाळ, बीड आणि अहिल्यानगर.
विशेषतः कोल्हापूर, सांगली, सातारा आणि पुणे या पट्ट्यात पावसाची शक्यता थोडी जास्त आहे. मात्र, हा पाऊस पिकांचे मोठे नुकसान करणारा नसून केवळ सडा टाकल्यासारखा किंवा रिमझिम स्वरूपाचा असेल. दुसरीकडे नाशिक आणि इगतपुरी भागात थंडीचा जोर जास्त असल्याने तिथे पावसाचा फारसा प्रभाव जाणवणार नाही.
डिसेंबर महिन्यात अवकाळी पावसाचा धोका?
शेतकऱ्यांनी एक गोष्ट लक्षात घेणे गरजेचे आहे की, दरवर्षी महाराष्ट्रात साधारणपणे 2 डिसेंबर ते 7 डिसेंबर या कालावधीत अवकाळी पाऊस हजेरी लावतो. यावर्षी देखील डिसेंबरच्या सुरुवातीला अवकाळी पावसाची शक्यता नाकारता येत नाही.
विदर्भाचा विचार केल्यास, 28 नोव्हेंबर ते 2 डिसेंबर या दरम्यान पावसाचे वातावरण छत्तीसगडकडे सरकत असताना विदर्भात पाऊस पडू शकतो. यात चंद्रपूर, यवतमाळ, नागपूर, भंडारा, गोंदिया, अमरावती आणि अकोला या जिल्ह्यांचा समावेश असू शकतो. तसेच मध्य प्रदेशला लागून असलेल्या भागातही पावसाची शक्यता आहे.
त्यानंतर 29 नोव्हेंबर ते 5 डिसेंबर या काळात उत्तर महाराष्ट्रातील नंदुरबार, धुळे, जळगाव आणि छत्रपती संभाजीनगरच्या काही भागांत तुरळक पावसाचा अंदाज वर्तवण्यात आला आहे.
शेतकरी बांधवांसाठी महत्त्वाचा कृषी सल्ला
हा बदलता हवामान अंदाज लक्षात घेऊन शेतकऱ्यांनी खालील बाबींची काळजी घ्यावी:
द्राक्ष उत्पादक: ज्या द्राक्ष बागायतदारांच्या बागा सध्या फुलोरा अवस्थेत आहेत, त्यांनी 24 आणि 25 नोव्हेंबरच्या रिमझिम पावसाच्या अंदाजानुसार आणि ढगाळ वातावरणानुसार योग्य ती बुरशीनाशक फवारणी किंवा नियोजित काळजी घ्यावी.
रब्बी पेरणी: हा पाऊस खूप मोठा किंवा नुकसानकारक नसल्यामुळे शेतकऱ्यांनी हरभरा आणि गव्हाची पेरणी थांबवण्याची गरज नाही. पेरणी सुरू ठेवण्यास हरकत नाही.